Wat is Fairtrade?

Fairtrade in het kort

Fairtrade helpt boeren en arbeiders in ontwikkelingslanden een betere plek te verwerven in de handelsketen, zodat ze kunnen leven van hun werk en kunnen investeren in een duurzame toekomst. Fairtrade is zowel een keurmerk als een wereldwijde beweging.In Nederland is Stichting Max Havelaar eigenaar van het Fairtrade keurmerk, ook bekend als het Max Havelaar keurmerk.

Waarom is Fairtrade nodig?

In Azië, Afrika en Zuid- Amerika verkeren veel kleinschalige boeren continu in onzekerheid over hun inkomen. Daarnaast zijn ze overgeleverd aan de sterk fluctuerende wereldmarktprijs, waardoor de opbrengst van de oogst vaak te laag is om het hele gezinte kunnen onderhouden. Zonder een betrouwbaar inkomen kunnen ze niet investeren in hun onderneming, de toekomst van hun kinderen en in de gemeenschap. Hierdoor blijft de armoede in stand. Fairtrade doorbreekt deze vicieuze cirkel door standaarden tezetten die boeren de mogelijkheid bieden om zichzelf te ontwikkelen.

 

Naast kleinschalige boeren komen ook plantages voor een aantal producten in aanmerking voor certificatie: de standaarden van Fairtrade zijn dan gericht op een beter bestaan voor de arbeiders.

 

Plantagewerk kenmerkt zich nog vaak door te lage lonen en slechte werkomstandigheden, terwijl vakbonden op afstand worden gehouden. Het meest kwetsbaar zijn werkers zonder vast contract: seizoenarbeiders en andere tijdelijke arbeidskrachten.

 

Op weg naar een beter bestaan voor boeren

Fairtradestep1

Samenwerken in coöperaties

Een belangrijke eerste stap is dat kleine boeren zich organiseren. Dit heeft als voordeel dat ze gezamenlijk kunnen investeren in technische ondersteuning en logistiek. Hierdoor hebben de boeren een betere onderhandelingspositie, krijgen zij een betere prijs voor hun oogst en toegang tot de wereldmarkt. Daarom is de belangrijkste voorwaarde van Fairtrade dat boeren samenwerken in coöperaties. Inmiddels zijn er wereldwijd 1149 boerencoöperaties aangesloten bij Fairtrade.

Eerlijke en duurzame voorwaarden

Ex- en importeurs kopen de producten van de boeren op bij de coöperatie. Om de inkomenszekerheid van de boeren te verbeteren stelt Fairtrade een aantal strikte handelsvoorwaarden.

Fairtradestep2

De minimumprijs

Kopers die producten afnemen bij Fairtrade boerencoöperaties zijn verplicht een minimumprijs te betalen. Deze minimumprijs moet de boeren in staat stellen de kosten voor duurzame productie te dekken. Deze handelsvoorwaarde is er om de boeren te beschermen wanneer de wereldmarktprijs daalt. Als de wereldmarktprijs lager is dan de minimumprijs, wordt tenminste de minimumprijs betaald. Als de wereldmarktprijs hoger is dan de minimumprijs, ontvangen de coöperaties uiteraard de hogere wereldmarktprijs. Het fungeert dus als vangnet dat zekerheid biedt.

De Fairtrade premie

Coöperaties ontvangen van hun afnemers een Fairtrade premie bovenop de prijs die zij betalen voor de producten. De boeren beslissen democratisch waar zij deze premie aan besteden. Het gaat hierbij vaak om bedrijfsontwikkeling voor de boeren, zoals verbetering van productiviteit, kwaliteit en infrastructuur. Voor arbeiders op plantages komt de Fairtrade premie ten goede aan gemeenschapsprojecten zoals onderwijs en gezondheidszorg.

Sociale én milieucriteria

Ook de boeren en de coöperatie zelf moeten aan eisen voldoen. Fairtrade staat voor duurzame productie en ontwikkeling. De basis hiervoor is milieuvriendelijke teelt, respect voor arbeidsrechten en een transparante, democratische werkwijze in de boerencoöperaties.

Fairtradestep3a

Bent u geïnteresseerd om producten met het Fairtrade keurmerk te gaan verkopen? Ga dan voor meer informatie naar Word Commercieel Partner.

Fairtradestep3b

Vind hier alle producten met het keurmerk voor Fairtrade.

(Ver)kopers van Fairtrade producten

Fairtrade werkt alleen als er ook bedrijven en consumenten zijn die de eerlijke en duurzaam verhandelde producten willen (ver)kopen. Voor de Fairtrade boerencoöperaties is het belangrijk dat er voldoende vraag is, zodat zij een substantieel deel van de totale productie tegen Fairtrade voorwaarden kunnen verkopen. Gelukkig is die vraag er ook. Inmiddels koopt 60% van de huishoudens jaarlijks één of meer Fairtrade producten (bron: GfK 2012). In Nederland worden deze producten inmiddels door 140 bedrijven aangeboden.

Wie doet wat?

Fairtrade International (FI)

FI is de koepelorganisatie die verantwoordelijk is voor het ontwikkelen van de internationale standaarden en nauw contact onderhoudt met coöperaties. Het door FI opgestelde sociaal- en milieubeleid wordt door alle nationale keurmerkorganisaties opgevolgd. FI is gevestigd in Bonn.
www.fairtrade.net

Fairtradestep4

FLO-Cert

FLO-Cert is een onafhankelijk controleorgaan voor Fairtrade (ISO 65 geaccrediteerd). Zij voeren controles uit bij alle schakels in de keten om erop toe te zien dat alle strenge handelsvoorwaarden ook daadwerkelijk worden nageleefd.www.flo-cert.net

Nationale Fairtrade Organisaties (NFO)

Stichting Max Havelaar is in Nederland eigenaar van het Fairtrade keurmerk, in Nederland ook bekend als het Max Havelaar keurmerk. Zij geeft het keurmerk uit aan bedrijven in eigen land en controleert of zij zich houden aan de Fairtrade criteria. Van Australië tot Zweden: in meer dan 26 landen zijn zusterorganisaties van Stichting Max Havelaar opgericht die hun best doen om zoveel mogelijke draagvlak te creëren voor Fairtrade producten.

Producentennetwerken

In Azië, Afrika en Zuid Amerika hebben miljoenen boeren zich inmiddels al aangesloten bij Fairtrade coöperaties. Deze coöperaties hebben zich per continent verenigd in een producentennetwerk. Zij zijn voor 50% mede-eigenaar van het Fairtrade systeem en werken gezamenlijk aan capaciteitsopbouw en ontwikkeling van hun leden.

Zie hier al onze zusterorganisaties en de drie producentennetwerken.